𝙎𝙝𝙞𝙥 𝙤𝙛 𝙏𝙝𝙚𝙨𝙚𝙪𝙨 හා දර්ශනවාදය

 

බොලිවුඩයේ නම් වාණිජ සිනමා ධාරාව අතික්‍රමණය කල  ඉන්දීය ජාතික සම්මානයෙන් පවා පිදුම් ලැබු සම්මානනීය විශිෂ්ඨ සිනමාපටයක් ලෙස 2013 දී නිකුත් වු Ship of Theseus චිත්‍රපටය Anand Gandhi ගේ විශිෂ්ඨ අධ්‍යක්ෂණයෙන් හා Pankaj Kumarගේ කුළුදුල් සිනමා ඡායාරූපකරණ චිත්‍රපටය වනවා....චිත්‍රපටය දිවයන්නේ කතා ත්‍රිත්වයක් හා සම්බන්ධ අන්තොලොජි සිනමා සම්ප්‍රදායෙන්ය... චිත්‍රපටයේ පසුතලය,ආලෝකකරණය හා වර්ණ භාවිතය යන ඒවායින් සැදුම්ලත් සමස්ත සිනමා ඡායාරූපකරණයේ අපූර්වත්වය නම් අතිවිශිෂ්ඨයි යැයි කිව හැකිය...

චිත්‍රපටය නිර්මාණය කර ඇත්තේ පුරාණ ග්‍රීසියේ ඇතැන්ස් නගරය මුල් කරගෙන බිහිවු දාර්ශනික කරුණු ඔස්සේ වෙයි...තීසියස්ගේ නෞකාව,ප්ලේටෝගේ ගුහාව යන දාර්ශනික උපමා චිත්‍රපටයේ තේමාව විදියට නිර්මාණකරුවා යොදාගෙන ඇත...මුලින්ම චිත්‍රපටයේ තේමා පාඨය,Ship of Theseus කතාවට සම්බන්ධ වන්නේ කෙසේද යැයි මුලින්ම සොයා බලමු....Ship of Theseus අතීත කතාව පුරාණ ග්‍රීක මිත්‍යා විශ්වාස හා දිවයනවා...තීසියස් යනු ඇතැන්ස් නගරය නිර්මාණය කල හා එහි යුධ වීරයෙකුද වනවා.....ඔහුගෙ යුධ ජයග්‍රහණයන් සඳහා ඉවහල් වු නෞකාව මේ Ship of Theseus නැතහොත් තීසියස්ගේ නෞකාව වනවා...ඇතැන්ස් නුවර වැසියන් තමන්ගේ නගරයේ වරායේ නවත්වා අති යුධ විරැවාගේ නැවට ඉමහත් ගෞරවයක් හා සැලකිල්ලක් දක්වා තිබෙන්නේ නැවෙහි දිරාගිය කොටස්ද නැවත පිළිසකල  කර නැව වරින් වරට ප්‍රතිසංස්කරණය කිරීමටද කටයුතු කරමින්ය....එසේ අළුතින් කොටස් ප්‍රතිස්ථාපනය කරමින් ප්‍රතිසංස්කරණය කරන නැව කලින් තිබු නැවම වනවාද...මෙන්න මේ මතවාදය එකළ ඇති වූ බව පැවසෙයි...පිරිසක් මේ කලින් තිබු නැවම යැයි පවසන විට,තවත් පිරිසක් මේ ප්‍රතිසංස්කරණය වෙන නැව තමන්ගේ යුධ විරුවාගේ නැව නොවන බව තර්ක කලා...පසු කාලයේදී දර්ශන විද්‍යාවේදි මේ සංකල්පය දැඩි ලෙස කතාබහට ලක්වුණු සංකල්පයක් වනවා...ඉතිං ඉහත කී සංකල්පය මනාව උකහාගෙන නිර්මාණය වූ මෙම චිත්‍රපටයේ මේ සංකල්පය යොදාගත් ආකාරය හා කතා තුන ගැන සරල විග්‍රහයක් ගෙන ඒමටයි දැන් සුදානම් වෙන්නේ...

පලමු කතාව ගෙතී යන්නේ අන්ධ තරුණියක් වටාවෙයි...ඇය අන්ධ වූ නමුත් ඡායාරූප ශිල්පිනියක් වේ....ඇය තමන්ගේ දෛවයට අභියෝග කරන්නේ නෙත් ඇති ලෝකය දකින මිනිස්සුන්ට පවා නොපෙනන වෙනස්ම ඇසකින් ලෝකය දකිමින්ය....විශේෂ මෘදුකාංගයක සහයෙන් හා ඇයගේ පෙම්වතාගේ සහයෝගයෙන ඇය නොදකින සිද්ධි අවස්ථා කලාත්මකව ඡායාරූපයට නඟයි...අයගේ ඡායාරූප වල ඇත්තේ වර්ණ දෙකයි...කළු සුදු....වර්ණ වලින් පිරුණු ලෝකයක දිග ගැඹුර පළල හොඳින්ම දන්නේ අන්ධකාරය හා ආලෝකය අතර වෙනස දන්නා අයෙක් වෙයි...ඒ පරිමාව ඇය හදුන්වාදෙන්නේ  සුදු කළු පැහැයෙන් වෙයි...ඒ පරිමාව ඇය හදුනාගන්නා අකාරාය වෙනස් නිසා ඇය කිසිම විටක ඇයගේ ඡායාරූපයක් ගැන තෘප්තිමත් නොවෙයි...නමුත් ඇයගේ වාසනාවකට ඇය⁣ට වෙනත් අයෙකුගේ ඇස් වලින් නැවත ලෝකය දකින්න අවස්ථාව උදා වෙයි....ඇය පළමු වතාවට ඇයගේ නිර්මාණ සියැසින් දැක ගනී...ඇය ඉන් තමන් ගැනම ස්වාභිමානයකට හා උද්දාමයකට පත් වන බව පෙන්වන්නේ,කලින් ඇය ලෝකය දුටු පරිමාව සාමාන්‍ය වර්ණ වලින් පිරි ලෝකය දකින අයෙකුගේ පරිමාවට සීමා කරමින්ය....පසුව ඇය නැවත කැමරාව අතට ගනියි...නමුත් ඇය කලින් සිටි ඡායාරූප ශිල්පියාමද....ඇය දැන් තමන්ට කිසිදා අයිති නොවු අලුත් ඇසකින් ලෝකය පෙර ලෙසම දකීවිද..ඇය⁣ට අයිති නැති ඇසක් ඇයගේ වු පමණින් එය ඇයට අයිති වේවිද?... .දිරා ගිය කොටස් වෙනුව⁣ට වෙනත් කොටස් වලින් ආදේශ කරන තීසියස්ගේ නෞකාව දැන් තීසියස්ගේම නෞකාව ලෙස හදුන්වාදිය හැකිද?....

දෙවන කතාව අවිහිංසාව තම දර්ශනය කරගත්  පූජකයෙක් හා දිවයයි..බෞද්ධ දර්ශනය ගැන ගැඹුරු අවබෝධයක් ලබා දෙන එකී කොටස ජීවිතයේ අනිත්‍ය,දුක්ඛ,අනාත්ම යන ත්‍රිලක්ෂණය ගැනද  අවබෝධයක් ලබා දෙයි...බුදුරඳුන් ත්‍රිලක්ෂණය සමාජයට හඳුන්වා දී ඇත්තේ එකල සමාජයේ මුල් බැස ගත් මිත්‍යා දෘෂ්ඨි හැට දෙකක් බැහැර කිරීමටයි....

එකී මිත්‍යා දුෂ්ඨික අදහස් වලින් පැවත එන ජෛන ආගම අද වන විටත් ඉන්දීයාවේ අවශේෂව ඇති ඉන්දීය දේව භක්තික සමාජයේ ඉහළ පිළිගැනීමක් ඇති ආගමක් වෙයි.....ඖෂධ නිෂ්පාදන සමාගම් සිය ඖෂධ නිෂ්පාදනය කිරීමේදී ඒවා පරීක්ෂා කිරීමට සතුන් යොදා ගැනීමට විරුද්ධව පෙත්සනකු ගොනු කැ ඇති පාර්ශ්වයේ වන මේ පූජකායාට සමාජයේද ඉහළ පිළි ගැනීමක් ඇත..නමුත් හදිසියේ උදරාබාධ තත්යක් හේතුවෙන් වෛද්‍යවරයෙක් හමු වීමෙන් පසු මොහු දැනගන්නේ තමන්ට අක්මා සිරෝසිස් රෝගය ඇති බවයි....ඒ සඳහා අක්මා බද්ධ කිරීමේ ශෛල්‍යකර්මයක් සිදුකිරීමට හා ඖෂධ ගැනීමට සිදුවන බවත් වෛද්‍යවරයාගේ නිර්දේෂය වුවත් ඔහු එය ප්‍රතික්ෂේප කරන්නේ ප්‍රතිපත්ති කඩකිරීමට වඩා මරණයට මුහුණ දීමට තමන් සුදානම් වන බව පෙන්වමින්ය....සිද්ඨාර්ථ තවුසතාණන් සය අවුරුද්දක  දුෂ්කරක්‍රියාවෙන් තමන් සොයන මාර්ගය සොයා ගැනී⁣මට නොහැකි බව පසක් වීමෙන් මධ්‍යම  ප්‍රතිපදාවට අනුගත වීමෙන් පසු සිදඨාර්ථ තවුස්තෙම උතුම් සම්බුද්ධත්වයට පත් වූ සේක...ඉතිං ශරීරයට අපමණ දුක් දීමෙන් තමන් සොයා ආ උතුම් සත්‍ය අවබෝධ නොවන බව සිද්ඨාර්ථ තවුසතාණන් හට පසක් වූ මෙන් මෙකී කතාවේ පූජකයාටද අවසානයේ නිකරුණේ සිරුරට දුක් දීමෙන් මරණයට ගොදුරු වීමෙන් පලක් නැති බව අවබෝධ වන්නේය....ආත්මය නම් චාරිකයාගේ තාවකාලික නාවාතැන්පළ වන ශරීරය⁣ට ආත්මය අත්හැරිය නොහැකි අතර ආත්මයට පමණක් සිරුර අත් හැරිය හැකිය බවත් ඒ ශරීරය නම් නෞකාව කෙසේ හෝ නඩත්තු කිරීම අපගේ කර්තව්‍යයක් බව සැබෑවක් නොවේද...ඉතිං තීසියස්ගේ නෞකාව දිරා යනතෙක් බලාසිටිනවාද,නැතහොත් දිරා යන කොටස් ප්‍රතිස්ථාපනය කරමින් එය රැක ගන්නවාද....

තුන්වනි හෙවත් අවසාන කතාව නවීන් හා ශංකර්ගේ කතාව..නවීන්ට සාර්ථක වකුගඩු බද්ධ කිරීමේ සැත්කමක් සිදුකිරීමෙන් අනතුරුව ඔහුට නැවත ඔහුගෙ සැත්කම සිදුකල රෝහලට පැමිණීමට සිදු වන්නේ ඔහුගෙ මව රෝගාතුරව එම රෝහලේම රෝහල් ගත කිරීමට සිදු වන නිසාවෙනි...ඔහු එහිදී වකුගඩු ජාවාරමක් පිළිබඳව දැනගන්න අතරම ඔහුට බද්ධ කර ඇති වකුගඩු ශංකර් යන අයගෙන් හොරකම් කල එකක් බව මුලදී සැක පහළ වුවත් පසුව දැනගන්නෙ ශංකර්ගේ වකුගඩු බද්ධ කල පුද්ගලයා ස්වීඩන් ජාතිකයෙක් බවයි...ස්වීඩන් ජාතිකයාගෙන් නැවත ශංකර්ගෙ වකුගඩු ලබාගැනීමට යන නවීන් අවසානයේ නතර වන්නේ වඳින්න ගිය දේවාලේ ඉහේ කඩන් වැටුණා යන ප්‍රස්ථාව පිරුළ අපට මතක් කර දෙමින්......චිත්‍රපටයේ මේ කොටස හරහා ඉන්දියාවේ දර්ද්‍රතාවයෙන් පෙළන සමාජයේ අන්ත අසරණ පීඩිත තත්ත්වයන් පෙන්වීමට උත්සහ ගෙන ඇති අතර ඉහත කී වකුගඩු ජාවාරම ගැනද වඩා තීව්‍රව අවධානය යොමු කර ඇත...ඇතැමුන් තව අයෙක්ගේ වකුගඩු වලට මිලක් නියම කරද්දී ඇතැමුන් තමන්ගේ වකුගඩු වලටම මිලක් නියම කරන්නේ දරිද්‍රතාවය හමුවේ මුදලේ වටිනාකම ,ශරීරයේ අවයව වල වටිනාකමට වඩා වැඩි බව සිතන්නට තරම් ඔවුන් අසරණ වී ඇති නිසාය....ඉතිං එක් එක කොටස බැඟින් අවසානයේ සියළු කොටස් අළුතින් ප්‍රතිස්ථාපනය කල තිසියස්ගේ නෞකාව අවසානයේ තීසියස්ගේම නෞකාවද?..නැතහොත් එය වෙනත් නෞකාවක්ද?....

මේ කතා ත්‍රිත්වය අවසානයේ එකම අවසානයකින් කෙළවර වෙයි....ඒ තිදෙනාම තම තමන්ගේ අවයව බද්ධ කිරීම් සඳහා දායකත්වය ලබා දුන් NGO ආයතනය වෙත එකතු වෙමින්ය....අවසානයේ ඔවුන් තිදෙනාගේ එකතු වීමෙන් පුරාණ ග්‍රීක දාර්ශනිකයෙක් වන ප්ලේටෝගේ The Republic කෘතියේ  ප්ලේටෝගේ ගුහාව නම් දාර්ශනික උපමාව සංකේතවත් කරමින් අවසන් කරයි...ගුහාවක මිනිසුන් පිරිසක් බිත්තියකට අත පය විලංගු දමා බිත්තිය දෙස පමණක් බලා සිටින්න සලස්වා ඇති විට ඔවුන්ට පිටුපසින් ගිනිගොඩක් ඉදිරියේ කෙටි බිත්තියක මත යම් යම් වස්තු තබා ඇති විට ඔවුන් බලා සිටින බිත්තියට වැටී ඇති සෙවනැල්ල ලෙස බලා මේ වස්තු යැයි නිගමනය කරයි...නමුත් ගුහාවෙන් එළියට ගෙන ආ විට ඔවුන් මුලදී ආලෝකයට ප්‍රතිචාර දැක්වීම දුර්වල වුවත් පසුව එයට හුරු ⁣වෙයි..එවිට ඔවුන් පසුව දැනගනී,සෙවනැල්ලෙන් දු⁣ටු වස්තු සැබෑ වස්තු නොව කෙටි බත්තිය මත ඇත් වස්තු නම් සැබෑ වස්තු බව.... ප්ලේටෝ සිය උපමාවෙන් ඉදිරිපත් කරන්නේ මිනිසා තමන්ගේ පැවැත්ම (නැත්නම් සසර ලෙස හැඳින්විය හැකිය) යන ගුහාවේ තාවකාලික දේවල් ස්ථිර යැයි සිතමින් සිරගත වී සිටින බවත් දාර්ශනිකයන්ගේ වගකීම ඔවුන්ට ඉන් එලියට පැමිණීමට පිහිට වීමත් බව සඳහන් වෙයි....

කෙසේ හෝ  අවසානයේ තිදෙනාම එකතු වී නරඹන්නේ ආලෝකයේ සිට තමන්ගේම සෙවනැල්ල පසු පස අන්ධකාරය තුලටම යන පුද්ගලයෙක් වෙයි...මේ ජීවිතේ අපි සියළු දෙනාම ආලෝකයට පිටුපා අන්ධකාරය තුල තමන්ගේම සෙවනැල්ල පසු පස යන යාත්‍රිකයන බවත් එකී ගමනේදි තම තමන්ගේ නෞකාවෙහි දිරා ගිය කොටස් වෙනුවෙනුවට අළුත් කොටස් එකතු කරගෙන ගියද මතක තියාගත යුතු තව දෙයක් ඇත...එනම් කර්මය සියල්ලටම වඩා බලවත් බව නැතහොත් සෑම දේටම මිලක් ඇති බව....දෙයක් ලබා ගන්න නම් වියදමක්ද දැරිය යුතුයි....එකී යථාර්ථය කියා පාන අපූර්ව මේ සිනමාපටය ඔබත් නරඹිය යුතුම බොලිවුඩ් චිත්‍රපටයක් වෙයි....

                                                                                                           ©️ අනුෂ්ක රසාංජන ද සිල්වා